أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

87

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

مىتوانستند در مسجد الحرام نشر مذهب اباحه كنند به همراه بياورد ، رفتن خود را به مكهء مكرّمه به نيت حج اعلان نمود و حشراتى را كه بر سر او گرد آمدند برداشته و راه خود گرفت . علماى زنادقه قبل از سعود عزيمت نموده بودند ، اين جهّال در وصول مكه رساله‌اى را كه پسر عبد الوهاب در مذهب وهابى نوشته بود در حرم مسجد الحرام علنا درس مىگفتند و مدّت ده روز مسائل باطلهء رفض و الحاد را به حوصلهء رجال قبائل باديه نشين به تعبيراتى كه مىتوانستند جاى مىدادند . پس از آن سعود بن عبد العزيز وارد شده عمارت شريف غالب را كه در طرف معلّا واقع بود مسكن خود قرار داده محض اينكه علامت التفات مخصوصى شود پارچه‌اى از لباسى را كه مشلخ گفته مىشود به شريف غالب الباس نموده ، شريف مزبور نيز به سعود عرض بيعت نموده و اظهار آثار محبت نمود . پس از يك روز شريف غالب همراه سعود بن عبد العزيز به مسجد الحرام رفته كعبه معظّمه را طواف قضاة اربعه و خدّام مسجد الحرام را كه در نزد قبايل يك نوع حرمت داشتند به هريك ، يك مشلخ و بيست و پنج قروش انعام و احسان تقسيم كردند ( 22 ذيقعده سنه 1222 ه . ق ) « 1 » . در اين اثنا قافله شام ورود كرد . سعود ، مسعود بن المضايقى نام شخص را نزد قافلهء شام فرستاده و اعلان كرد كه قافله را به مكهء مكرّمه راه نخواهد داد . مسعود قافله را در موقع قيب نام كه نزديك مكه است استقبال نموده به آنها گفت كه : شما احكام شروط منعقده را مخالفت كرديد به موجب حكمى كه سعود بن عبد العزيز نزد شما به توسّط صالح بن صالح فرستاد لازم بود كه شما همراه خود عسكر نياوريد و حال آنكه عساكر زياد همراه خود داريد ، چون بر خلاف ارادهء سعود حركت كرديد به جهت آن از دخول به مكه ممنوعيد . يوسف پاشاى امير الحاج محض اينكه كيفيّت را به سعود بفهماند و براى ايفاى حج اجازت و رخصت حاصل كند ، تنها به مكّه رفته و ما وقع را به سعود كما هو بيان نمود .

--> ( 1 ) . تاريخ وهّابيان ، صحيفهء 152 - 153 . م .